5. Sınıf Sosyal Bilgiler Deneme Sınavı
Konu: Toplumsal Birliği Sürdürmeye Yönelik Yardımlaşma ve Dayanışma (SB.5.1.3)
Soru 1
Maddi durumu yetersiz olan yetenekli gençlerin eğitimlerine devam edebilmesi için Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren çeşitli vakıflar kurulmuştur. Bu vakıflar aracılığıyla okuyan gençler, meslek sahibi olduklarında genellikle kendileri de başka öğrencilere burs vermeye başlarlar.
Bu durum yardımlaşma ile ilgili hangi gerçeği ortaya koyar?
A) İyiliğin bulaşıcı olduğu ve nesilden nesile aktarıldığını.
B) Vakıfların zaman içinde görevini tamamlayıp kapandığını.
C) Burs alan öğrencilerin devlete borçlu hissettiğini.
D) Sadece yetenekli öğrencilerin yardımı hak ettiğini.
Soru 2
Osmanlı döneminde mahalle köşelerinde, üstü oyuk silindir şeklinde taşlar bulunurdu. Maddi durumu iyi olan kişiler, gece karanlığında kimseye görünmeden bu taşın oyuğuna para bırakırdı. İhtiyacı olan kişiler de yine kimseye görünmeden sadece ihtiyacı olduğu kadarını oradan alırdı.
"Sadaka Taşı" adı verilen bu uygulamayla asıl hedeflenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Zenginlerin toplum içinde daha fazla tanınmasını sağlamak.
B) Yardım alan kişinin gururunun incinmesini engellemek.
C) Mahallenin güvenliğini artırıp suç oranlarını düşürmek.
D) Yardımların sadece aynı mahalledeki insanlara gitmesini sağlamak.
Soru 3
Verilen görsele ve üzerindeki mesaja bakılarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
A) Kan bağışı sadece acil durumlarda yapılması gereken bir faaliyettir.
B) Yardımlaşma faaliyetlerine toplumun her kesiminden insan katılabilir.
C) Sivil toplum kuruluşları sadece sağlık alanında hizmet vermektedir.
D) Kan bağışı yapmak, bireylere maddi bir kazanç sağlamaktadır.
Soru 4
Geçtiğimiz kış, yoğun kar yağışı nedeniyle bir köy yolu ulaşıma kapandı. Durumu haber alan komşu köydeki gençler, traktörlerini ve küreklerini alarak saatlerce süren bir çalışmayla yolu açtılar. Yol açıldıktan sonra iki köyün halkı köy meydanında toplanıp hep birlikte sıcak çay içtiler.
Bu olay, yardımlaşma ve dayanışmanın toplumsal hayattaki hangi etkisine güçlü bir örnektir?
A) Sorunların devlet kurumları olmadan çözülemeyeceğine.
B) İnsanların zor anlarında dayanışma ile engelleri aşabileceğine.
C) Teknolojik araçların yardımlaşmayı gereksiz kıldığına.
D) Coğrafi şartların insan ilişkilerini tamamen kopardığına.
Soru 5
Sınıfımızdaki arkadaşlarımızla bir araya gelerek kullanmadığımız ama hala çok iyi durumda olan kitap ve oyuncaklarımızı koliledik. Öğretmenimizle birlikte bu kolileri, kütüphanesi olmayan bir köy okuluna gönderdik. Birkaç hafta sonra o okuldaki öğrencilerden hepimize teşekkür eden, duygu dolu mektuplar ve çizdikleri resimler geldi. Mektupları okurken hepimizin gözleri doldu.
Bu parçadan yola çıkarak yardımlaşma ile ilgili hangi sonuca ulaşılır?
A) Sadece fiziksel olarak yan yana olduğumuz insanlara yardım edebiliriz.
B) Yardımlaşmak, hiç tanımadığımız insanlarla aramızda gönül bağı kurar.
C) Eğitim alanındaki yardımlar sadece devlet tarafından yapılmalıdır.
D) Yardım alan kişiler, bu iyiliğin karşılığını maddi olarak ödemelidir.
Soru 6
Gıda bankaları; marketlerde, fırınlarda veya tarlalarda satılma şansını kaybetmiş ama tüketim tarihi geçmemiş, sağlıklı gıdaları toplayarak ihtiyaç sahiplerine ulaştıran kurumlardır. Bu sayede hem yiyeceklerin israf olması önlenir hem de binlerce insanın karnı doyar.
Bu metne göre gıda bankaları ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
A) Yardımlaşmayı sağlarken aynı zamanda israfı önleyerek doğaya da katkı sunarlar.
B) Temel amaçları marketlerin ve fırınların daha fazla kar elde etmesini sağlamaktır.
C) Sadece taze ve yeni üretilmiş gıdaların dağıtımını yapmaktadırlar.
D) Toplumsal dayanışmadan ziyade ekonomik bir ticaret faaliyeti yürütürler.
Soru 7
Ahilik teşkilatında "Zimem Defteri" (veresiye defteri) uygulaması vardı. Ramazan aylarında durumu iyi olan bir esnaf veya vatandaş bakkala gider, "Zimem defterinden rastgele birkaç sayfa kopar ve borçlarını hesapla." derdi. Borcu ödeyen kimin borcunu ödediğini, borcu silinen ise borcunu kimin ödediğini bilmezdi.
Bu uygulamanın temelindeki düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bakkalların ticari zarar etmesini engellemek.
B) İyiliği gösterişten uzak, gizlilik içinde yapmak.
C) Sadece Ramazan ayında alışveriş yapılmasını teşvik etmek.
D) Mahalledeki borçlu sayısını tespit edip kayıt altına almak.
Soru 8
Bu görselden hareketle "dayanışma" kavramı ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
A) Dayanışma sadece insanlar arasındaki sorunları çözmek için yapılır.
B) Toplumsal duyarlılık, çevremizdeki diğer canlıları da kapsayacak kadar geniştir.
C) Sokak hayvanlarına yardım etmek yalnızca yetişkinlerin sorumluluğundadır.
D) Bu tarz faaliyetler toplumdaki bireyleri birbirinden uzaklaştırır.
Soru 9
Deprem, sel, yangın gibi doğal afetlerden sonra ülkemizin dört bir yanından insanlar, afet bölgesine yardım göndermek için seferber olur. Kimi kumanya hazırlar, kimi battaniye gönderir, kimi ise arama kurtarma çalışmalarına bizzat katılır. Afet bölgesindeki bir vatandaş, "Hiç tanımadığım insanların benim için ağladığını bilmek, bana yeniden başlama gücü verdi." demiştir.
Afetzedenin bu sözünden çıkarılacak en kapsamlı yargı nedir?
A) Doğal afetler ülkemizin en büyük ekonomik sorunudur.
B) Yardımlaşmanın manevi gücü, maddi yardımlar kadar iyileştiricidir.
C) Afet bölgelerine sadece temel ihtiyaç malzemeleri gönderilmelidir.
D) İnsanlar yardımları sadece kendi akrabalarına yapmalıdır.
Soru 10
LÖSEV, TEMA, TEV, Kızılay gibi sivil toplum kuruluşları (STK), toplumdaki farklı ihtiyaçları karşılamak için gönüllülük esasıyla çalışırlar. Bu kuruluşlar bazen bir çocuğun eğitim masrafını karşılar, bazen çölleşen bir araziyi ağaçlandırır, bazen de hastalara şifa olur. Milyonlarca vatandaş bu kurumlara bağış yaparak çalışmalara destek verir.
Parçaya göre Sivil Toplum Kuruluşları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Toplumsal sorunların çözümünde aktif rol alırlar.
B) Çalışmalarını halkın maddi ve manevi desteğiyle yürütürler.
C) Temel kuruluş amaçları devlete vergi geliri sağlamaktır.
D) Toplumun farklı alanlarındaki ihtiyaçlarına yönelik hizmet verirler.
Soru 11
"Askıda Ekmek" uygulamasında fırına giden bir kişi, kendi ihtiyacı olan 2 ekmeği alırken 3 ekmek parası öder ve "Biri askıya" der. Fırıncı o bir ekmeği askıya asar. Gün içinde maddi durumu olmayan birisi fırına gelip "Askıda ekmek var mı?" diye sorar ve hiç para ödemeden ekmeğini alıp evine götürür.
Aşağıdakilerden hangisi Askıda Ekmek uygulamasını anlatan en uygun ifadedir?
A) Veren elin alan eli görmediği bir toplumsal dayanışma örneğidir.
B) Sadece ekmek üreticilerini desteklemek için başlatılmış bir kampanyadır.
C) Mahalledeki insanların birbirlerini daha iyi tanımasını sağlayan bir etkinliktir.
D) Ekonomik sıkıntıların tamamen ortadan kalktığını gösteren bir kanıttır.
Soru 12
Mahallemizde yeni açılan Kadın Kooperatifi'nde mahalleli kadınlar bir araya gelerek ev yapımı reçel, tarhana ve erişte üretiyorlar. Elde ettikleri gelirle hem ev ekonomilerine katkı sağlıyorlar hem de gelirin bir kısmıyla mahalledeki parka çocuklar için yeni oyuncaklar alıyorlar.
Bu metinden yola çıkarak kooperatifleşme hakkında yapılabilecek en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Geleneksel gıdaların üretimini zorlaştıran bir sistemdir.
B) Sadece bireysel zenginleşmeyi hedefleyen bir ticari faaliyettir.
C) Birlikte üretmenin, hem bireye hem de topluma fayda sağladığı bir dayanışmadır.
D) Devletin bu tarz küçük oluşumlara izin vermemesi gerekmektedir.
Soru 13
Eskiden mahallelerde düğün yapılacağı zaman aylar öncesinden hazırlıklar başlardı. Bir komşu çeyizlerin taşınmasına yardım eder, diğeri yemekleri pişirir, gençler ise düğün alanını süslerdi. Düğün sahibi tek başına altından kalkamayacağı masraf ve işleri komşularının desteğiyle kolayca hallederdi.
Anlatılan bu gelenek, toplumda aşağıdakilerden hangisinin azalmasına neden olur?
A) Hoşgörü ve sevginin
B) Bireylerin üzerindeki stres ve yükün
C) Toplumsal birlik ve beraberliğin
D) Komşuluk ilişkilerinin
Soru 14
Engelli bir vatandaşın tekerlekli sandalye ihtiyacı olduğunu duyan bir grup ortaokul öğrencisi, "Mavi Kapak" toplama kampanyası başlatmıştır. Kısa sürede tüm okul ve mahalle bu kampanyaya destek vermiş, toplanan binlerce kapak geri dönüşüme gönderilerek elde edilen gelirle tekerlekli sandalye alınmıştır.
Öğrencilerin bu davranışı aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A) Çevre kirliliğinin engelliler için en büyük sorun olduğunu.
B) Sorunlara karşı duyarlı olup çözüm üretmek için çaba harcadıklarını.
C) Kampanyaların sadece okullar tarafından düzenlenebileceğini.
D) Yardımlaşmanın her zaman para vererek yapılabileceğini.
Konu: Toplumsal Birliği Sürdürmeye Yönelik Yardımlaşma ve Dayanışma (SB.5.1.3)
Soru 1
Maddi durumu yetersiz olan yetenekli gençlerin eğitimlerine devam edebilmesi için Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren çeşitli vakıflar kurulmuştur. Bu vakıflar aracılığıyla okuyan gençler, meslek sahibi olduklarında genellikle kendileri de başka öğrencilere burs vermeye başlarlar.
Bu durum yardımlaşma ile ilgili hangi gerçeği ortaya koyar?
A) İyiliğin bulaşıcı olduğu ve nesilden nesile aktarıldığını.
B) Vakıfların zaman içinde görevini tamamlayıp kapandığını.
C) Burs alan öğrencilerin devlete borçlu hissettiğini.
D) Sadece yetenekli öğrencilerin yardımı hak ettiğini.
Soru 2
Osmanlı döneminde mahalle köşelerinde, üstü oyuk silindir şeklinde taşlar bulunurdu. Maddi durumu iyi olan kişiler, gece karanlığında kimseye görünmeden bu taşın oyuğuna para bırakırdı. İhtiyacı olan kişiler de yine kimseye görünmeden sadece ihtiyacı olduğu kadarını oradan alırdı.
"Sadaka Taşı" adı verilen bu uygulamayla asıl hedeflenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Zenginlerin toplum içinde daha fazla tanınmasını sağlamak.
B) Yardım alan kişinin gururunun incinmesini engellemek.
C) Mahallenin güvenliğini artırıp suç oranlarını düşürmek.
D) Yardımların sadece aynı mahalledeki insanlara gitmesini sağlamak.
Soru 3
Verilen görsele ve üzerindeki mesaja bakılarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
A) Kan bağışı sadece acil durumlarda yapılması gereken bir faaliyettir.
B) Yardımlaşma faaliyetlerine toplumun her kesiminden insan katılabilir.
C) Sivil toplum kuruluşları sadece sağlık alanında hizmet vermektedir.
D) Kan bağışı yapmak, bireylere maddi bir kazanç sağlamaktadır.
Soru 4
Geçtiğimiz kış, yoğun kar yağışı nedeniyle bir köy yolu ulaşıma kapandı. Durumu haber alan komşu köydeki gençler, traktörlerini ve küreklerini alarak saatlerce süren bir çalışmayla yolu açtılar. Yol açıldıktan sonra iki köyün halkı köy meydanında toplanıp hep birlikte sıcak çay içtiler.
Bu olay, yardımlaşma ve dayanışmanın toplumsal hayattaki hangi etkisine güçlü bir örnektir?
A) Sorunların devlet kurumları olmadan çözülemeyeceğine.
B) İnsanların zor anlarında dayanışma ile engelleri aşabileceğine.
C) Teknolojik araçların yardımlaşmayı gereksiz kıldığına.
D) Coğrafi şartların insan ilişkilerini tamamen kopardığına.
Soru 5
Sınıfımızdaki arkadaşlarımızla bir araya gelerek kullanmadığımız ama hala çok iyi durumda olan kitap ve oyuncaklarımızı koliledik. Öğretmenimizle birlikte bu kolileri, kütüphanesi olmayan bir köy okuluna gönderdik. Birkaç hafta sonra o okuldaki öğrencilerden hepimize teşekkür eden, duygu dolu mektuplar ve çizdikleri resimler geldi. Mektupları okurken hepimizin gözleri doldu.
Bu parçadan yola çıkarak yardımlaşma ile ilgili hangi sonuca ulaşılır?
A) Sadece fiziksel olarak yan yana olduğumuz insanlara yardım edebiliriz.
B) Yardımlaşmak, hiç tanımadığımız insanlarla aramızda gönül bağı kurar.
C) Eğitim alanındaki yardımlar sadece devlet tarafından yapılmalıdır.
D) Yardım alan kişiler, bu iyiliğin karşılığını maddi olarak ödemelidir.
Soru 6
Gıda bankaları; marketlerde, fırınlarda veya tarlalarda satılma şansını kaybetmiş ama tüketim tarihi geçmemiş, sağlıklı gıdaları toplayarak ihtiyaç sahiplerine ulaştıran kurumlardır. Bu sayede hem yiyeceklerin israf olması önlenir hem de binlerce insanın karnı doyar.
Bu metne göre gıda bankaları ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
A) Yardımlaşmayı sağlarken aynı zamanda israfı önleyerek doğaya da katkı sunarlar.
B) Temel amaçları marketlerin ve fırınların daha fazla kar elde etmesini sağlamaktır.
C) Sadece taze ve yeni üretilmiş gıdaların dağıtımını yapmaktadırlar.
D) Toplumsal dayanışmadan ziyade ekonomik bir ticaret faaliyeti yürütürler.
Soru 7
Ahilik teşkilatında "Zimem Defteri" (veresiye defteri) uygulaması vardı. Ramazan aylarında durumu iyi olan bir esnaf veya vatandaş bakkala gider, "Zimem defterinden rastgele birkaç sayfa kopar ve borçlarını hesapla." derdi. Borcu ödeyen kimin borcunu ödediğini, borcu silinen ise borcunu kimin ödediğini bilmezdi.
Bu uygulamanın temelindeki düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bakkalların ticari zarar etmesini engellemek.
B) İyiliği gösterişten uzak, gizlilik içinde yapmak.
C) Sadece Ramazan ayında alışveriş yapılmasını teşvik etmek.
D) Mahalledeki borçlu sayısını tespit edip kayıt altına almak.
Soru 8
Bu görselden hareketle "dayanışma" kavramı ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
A) Dayanışma sadece insanlar arasındaki sorunları çözmek için yapılır.
B) Toplumsal duyarlılık, çevremizdeki diğer canlıları da kapsayacak kadar geniştir.
C) Sokak hayvanlarına yardım etmek yalnızca yetişkinlerin sorumluluğundadır.
D) Bu tarz faaliyetler toplumdaki bireyleri birbirinden uzaklaştırır.
Soru 9
Deprem, sel, yangın gibi doğal afetlerden sonra ülkemizin dört bir yanından insanlar, afet bölgesine yardım göndermek için seferber olur. Kimi kumanya hazırlar, kimi battaniye gönderir, kimi ise arama kurtarma çalışmalarına bizzat katılır. Afet bölgesindeki bir vatandaş, "Hiç tanımadığım insanların benim için ağladığını bilmek, bana yeniden başlama gücü verdi." demiştir.
Afetzedenin bu sözünden çıkarılacak en kapsamlı yargı nedir?
A) Doğal afetler ülkemizin en büyük ekonomik sorunudur.
B) Yardımlaşmanın manevi gücü, maddi yardımlar kadar iyileştiricidir.
C) Afet bölgelerine sadece temel ihtiyaç malzemeleri gönderilmelidir.
D) İnsanlar yardımları sadece kendi akrabalarına yapmalıdır.
Soru 10
LÖSEV, TEMA, TEV, Kızılay gibi sivil toplum kuruluşları (STK), toplumdaki farklı ihtiyaçları karşılamak için gönüllülük esasıyla çalışırlar. Bu kuruluşlar bazen bir çocuğun eğitim masrafını karşılar, bazen çölleşen bir araziyi ağaçlandırır, bazen de hastalara şifa olur. Milyonlarca vatandaş bu kurumlara bağış yaparak çalışmalara destek verir.
Parçaya göre Sivil Toplum Kuruluşları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Toplumsal sorunların çözümünde aktif rol alırlar.
B) Çalışmalarını halkın maddi ve manevi desteğiyle yürütürler.
C) Temel kuruluş amaçları devlete vergi geliri sağlamaktır.
D) Toplumun farklı alanlarındaki ihtiyaçlarına yönelik hizmet verirler.
Soru 11
"Askıda Ekmek" uygulamasında fırına giden bir kişi, kendi ihtiyacı olan 2 ekmeği alırken 3 ekmek parası öder ve "Biri askıya" der. Fırıncı o bir ekmeği askıya asar. Gün içinde maddi durumu olmayan birisi fırına gelip "Askıda ekmek var mı?" diye sorar ve hiç para ödemeden ekmeğini alıp evine götürür.
Aşağıdakilerden hangisi Askıda Ekmek uygulamasını anlatan en uygun ifadedir?
A) Veren elin alan eli görmediği bir toplumsal dayanışma örneğidir.
B) Sadece ekmek üreticilerini desteklemek için başlatılmış bir kampanyadır.
C) Mahalledeki insanların birbirlerini daha iyi tanımasını sağlayan bir etkinliktir.
D) Ekonomik sıkıntıların tamamen ortadan kalktığını gösteren bir kanıttır.
Soru 12
Mahallemizde yeni açılan Kadın Kooperatifi'nde mahalleli kadınlar bir araya gelerek ev yapımı reçel, tarhana ve erişte üretiyorlar. Elde ettikleri gelirle hem ev ekonomilerine katkı sağlıyorlar hem de gelirin bir kısmıyla mahalledeki parka çocuklar için yeni oyuncaklar alıyorlar.
Bu metinden yola çıkarak kooperatifleşme hakkında yapılabilecek en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Geleneksel gıdaların üretimini zorlaştıran bir sistemdir.
B) Sadece bireysel zenginleşmeyi hedefleyen bir ticari faaliyettir.
C) Birlikte üretmenin, hem bireye hem de topluma fayda sağladığı bir dayanışmadır.
D) Devletin bu tarz küçük oluşumlara izin vermemesi gerekmektedir.
Soru 13
Eskiden mahallelerde düğün yapılacağı zaman aylar öncesinden hazırlıklar başlardı. Bir komşu çeyizlerin taşınmasına yardım eder, diğeri yemekleri pişirir, gençler ise düğün alanını süslerdi. Düğün sahibi tek başına altından kalkamayacağı masraf ve işleri komşularının desteğiyle kolayca hallederdi.
Anlatılan bu gelenek, toplumda aşağıdakilerden hangisinin azalmasına neden olur?
A) Hoşgörü ve sevginin
B) Bireylerin üzerindeki stres ve yükün
C) Toplumsal birlik ve beraberliğin
D) Komşuluk ilişkilerinin
Soru 14
Engelli bir vatandaşın tekerlekli sandalye ihtiyacı olduğunu duyan bir grup ortaokul öğrencisi, "Mavi Kapak" toplama kampanyası başlatmıştır. Kısa sürede tüm okul ve mahalle bu kampanyaya destek vermiş, toplanan binlerce kapak geri dönüşüme gönderilerek elde edilen gelirle tekerlekli sandalye alınmıştır.
Öğrencilerin bu davranışı aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A) Çevre kirliliğinin engelliler için en büyük sorun olduğunu.
B) Sorunlara karşı duyarlı olup çözüm üretmek için çaba harcadıklarını.
C) Kampanyaların sadece okullar tarafından düzenlenebileceğini.
D) Yardımlaşmanın her zaman para vererek yapılabileceğini.
