6. Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Ders Kitabı Cevapları

[SosyalBilgiler35]

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 103 Cevapları Meb Yayınları​

Buluşun izinsiz olarak üretilmesini, satılmasını, kullanılmasını veya ithal edilmesini engellemek amacıyla buluş sahibine tanınan haklara patent hakkı denir. Patentin ne olduğu, nasıl kullanılacağı, kimlerin kullanacağı ve hak ihlallerine karşı ne gibi yaptırımlar uygulanacağı gibi bilgiler Sınai Mülkiyet Kanunu’nda yer almaktadır.


Soru: Patent süreçleriyle ilgili araştırıp bulduğunuz ve bilgi toplamada kullanabileceğiniz yazılı, görsel ya da dijital kaynakları yazınız.

• Cevap: Kitaplar, internet siteleri, Sınai Mülkiyet Kanunu ve Türk Patent ve Marka Kurumu’nun web sitesi.

Soru: Bu kaynaklardan elde ettiğiniz bilgilere göre aşağıdaki soruları cevaplayınız:

• Cevap:

Soru: Bir buluşa pateni alınabilmesi için buluşun hangi kriterlere sahip olması gerekir?

• Cevap: Buluşun yeni, faydalı ve özgün olması gerekir.

Soru: Bir buluşa ne zaman patent başvurusunda bulunulmalıdır?

• Cevap: Buluş tamamlandığında hemen başvuru yapılmalıdır.

Soru: Patent başvurusu nereye ve nasıl yapılır?

• Cevap: Türk Patent ve Marka Kurumu’na online veya yazılı başvuru yapılır.

Soru: Patent başvurusu için gerekli belgeler nelerdir?

• Cevap: Başvuru formu, buluşun tanımı ve çizimleri gerekir.

Soru: Patent koruma süresi ne kadardır ve patent için yıllık ücret ödeme zorunluluğu var mıdır?

• Cevap: Patent süresi 20 yıldır ve her yıl ücret ödenir.

Soru: Patent hakkının ihlali durumunda ne yapılmalıdır?

• Cevap: İhlal olursa mahkemeye veya Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvurulur.

 

[SosyalBilgiler35]

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 104. Sayfa Cevapları Meb Yayınları​

Soru: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Türk Patent ve Marka Kurumu, ülkemizde patent tescili ile patent haklarının korunmasından sorumlu kurumdur. Bu kurum ve kurumun faaliyetleri hakkında aşağıdaki kaynak ve haberi inceleyiniz.


Türk Patent ve Marka Kurumu

• Buluşların kullanımını takip eder, yeni teknolojilerin değerlendirilmesi ile teknoloji transferinin yönlendirilmesi ve arşivlenmesi işlemlerini yapar.
• Patent hakları alanında uluslararası kuruluşlar ve yabancı ülkelerle ilişkileri yürütür, iş birliğinde bulunur.



• Yurt içi ve yurt dışında teknoloji ve araştırma- geliştirme ile ilgili bilgi bankalarıyla, kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapar. Elde edilen bilgilerle doküman merkezleri kurar, kamunun istifadesine sunar.
• Patent hakları ile ilgili olarak yayınlar yapar.
• Patent haklan konularında kişi ve kuruluşların bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesi için gerekli çalışmaları yapar.
• Ülkemizin kalkınması ve sanayi üretiminin artması amacıyla girişimcileri buluş yapmaya ve patent almaya teşvik eder.



TÜRKPATENT’e (Türk Patent ve Marka Kurumu ) 6 ayda 7 bine yakın başvuru yapıldı


“…Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) yılın ilk 6 ayında 6 bin 957 patent başvurusu yapıldı. TÜRKPATENT verilerinden yapılan derlemeye göre haziranda toplam patent başvurusu geçen yılın aynı ayına göre %3,1 oranında arttı…”


(Genel ağdan alınmıştır.)

Soru: Aşağıdaki soruları beyin fırtınası yaparak tartışınız.


Soru: Türk Patent ve Marka Kurumu, başta gençler olmak üzere Türk girişimcileri patent almaya neden teşvik ediyor olabilir?

• Cevap: Çünkü gençlerin yeni fikirler üretmesini ve buluş yapmasını desteklemek ister.

Soru: Telif ve patent süreçleri, ülkemiz ve ekonomimiz açısından ne gibi bir öneme sahiptir?

• Cevap: Telif ve patent hakları, üretimi artırır ve ekonomiyi güçlendirir.

Soru: Telif ve patent haklarına uymanın ve bu hakların kanunlarımızca koruma altına alınmasının ülkemize ve bireylere ne gibi katkıları vardır?

• Cevap: Bu haklara uymak, adaleti sağlar, insanları korur ve ülkenin gelişmesine katkı yapar.

 

[SosyalBilgiler35]

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 105. Sayfa Cevapları Meb Yayınları​

Soru: Telif süreci ile ilgili verilen yazılı, görsel ve dijital kaynakları inceleyiniz.

Telif hakkı, eser sahiplerinin haklarını başkalarının izinsiz kullanımına karşı korur ve eser sahiplerine özel haklar tanır. Bu hakkı düzenleyen Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun bazı maddeleri şunlardır:

Madde 8: Bir eserin sahibi, onu meydana getirendir.
Madde 14: Bir eserin umuma (kamuya) arz edilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını münhasıran (özel olarak) eser sahibi tayin eder.
Madde 15: Eseri, sahibinin adı veya müstear (takma) adı ile yahut adsız olarak umuma arz etme veya yayımlama hususunda karar vermek salahiyeti (yetkisi) münhasıran eser sahibine aittir.
Madde 16: Eser sahibinin izni olmadıkça eserde ve yahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz.
Madde 21: Bir eserden, onu işlemek suretiyle faydalanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.
Madde 23: Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını kiralamak, ödünç vermek, satışa çıkarmak veya diğer yollarla dağıtmak hakkı münhasıran eser sahibine aittir.


Kanuna göre bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilip koruma altına alınabilmesi için eserin fikrî bir çabanın ürünü olması, bir ürün olarak ortaya konması (alenileşmesi) ve eser sayılan türler arasında olması gerekmektedir. Kanuna göre eser çeşitleri şunlardır:

• Cevap: Eser çeşitleri; bilim, edebiyat, müzik, güzel sanatlar ve sinema eserleridir.

 

[SosyalBilgiler35]

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 107 Cevapları Meb Yayınları​

Patent süreci ile ilgili verilen yazılı, görsel ve dijital kaynakları inceleyiniz.


Patent hakkı, buluş yapanların haklarını korur ve buluş sahiplerine özel haklar tanır. Bu hakkı düzenleyen Sınai Mülkiyet Kanunu’nun bazı maddeleri şunlardır:

Türkiye’de patent almak için yetkili tek kurum Türk Patent ve Marka Kurumudur. Bu kurum, uygun gördüğü başvurulara patent belgesi vermektedir (Görsel 6.31). Patent başvurusu çevrim içi olarak turkpatent.gov.tr adresi üzerinden yapılmalıdır.
Patent sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. Patenti zamanında almak ve süreç içerisinde gerekli belgeleri hazırlamak bu hususların başında gelmektedir. Patenti olan ürünlerde”®” veya “TM” sembolü bulunmaktadır.


Patent başvurusuna kadar buluşunuzu gizli tutmalısınız. Ürününüzün gelişimini tamamlaması ve pazarın ürün için hazır olması durumunda gecikmeden patent başvurusunun yapılması uygundur. Ancak şunu unutmamak gerekir:


Ürünün tam olarak geliştirilememiş olması ya da ürün için pazarın henüz hazır olmaması durumunda ürün karşılığını bulamayacaktır. Yine aynı şekilde patent için hazır bir ürünün patent başvurusunun gecikmesi durumunda da aynı fikirlerin başkaları tarafından patent başvurusunda bulunulması riski her zaman vardır.


Patent süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır. Patent hakkının ihlali durumunda buluş sahibi yetkili mahkemelere başvuruda bulunmalıdır.


Soru: Bir ürün veya fikrin telif ve patent süreçleriyle ilgili ulaştığınız bilgileri kitabınızdaki bilgilerle karşılaştırınız. Ulaştığınız kaynaklardaki bilgilerin doğruluğunu tartışınız.

• Cevap: Ulaştığım bilgiler kitapla aynıdır. Telif hakları eserleri, patent hakları ise buluşları korur. Her ikisi de sahibine özel haklar verir ve haksız kullanımı önler.

 

[SosyalBilgiler35]

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları Meb Yayınları​

PERFORMANS GÖREVİ

Adı: Rapor hazırlama
Amacı: Telif ve patent süreçlerini yansıtan bir rapor hazırlama ve sunma
Beceri: Bilgi toplayabilme
Süre: 1 ders saati

• Öğretmeninizin rehberliğinde sınıf mevcuduna göre beş ya da altı grup oluşturunuz.
• Grubunuzla beraber bir fikrî eser ya da buluş belirleyiniz.
• Belirlediğiniz bir fikrî eser ise telif hakkını kullanma süreciyle ilgili bir rapor hazırlayınız.
• Belirlediğiniz eser bir buluş ise patent alma süreciyle ilgili rapor hazırlayınız.
• Hazırladığınız raporları sınıf arkadaşlarınıza sununuz.

Soru: Raporlarınız derecelendirme ölçeği ile sunumlarınız ise kontrol listesi ile değerlendirilecektir.

• Cevap:

Telif ve Patent Süreçleri Raporu
Biz grup olarak bir buluş seçtik: güneş enerjisiyle çalışan akıllı sulama sistemi.
Bu sistem, tarlalardaki toprağın nemini ölçüp otomatik olarak sulama yapar.

Patent Alma Süreci:

• Buluşumuzun yeni, faydalı ve özgün olduğuna karar verdik.
• Gerekli belgeleri hazırlayıp Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvurduk.
• Başvurumuz onaylanınca 20 yıl geçerli olan patent belgesi aldık.
• Artık bu buluşu izinsiz kimse üretemez, satamaz ya da kullanamaz.

Sonuç:


Patent hakkı, buluş yapanların emeğini korur ve yenilikleri teşvik eder.