MUSTAFA KEMAL’E SUİKAST GİRİŞİMİ (15 HAZİRAN 1926)
Cumhuriyetin ilanından sonra, devletin çağdaş bir yapıya ulaşması için ardı ardına birçok yenilik (inkılap) yapılmıştır. Ancak bu durumdan rahatsız olan ve eski düzeni geri getirmek isteyen bazı çevreler, inkılapları ve Mustafa Kemal'i eleştirmeye başlamıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasından sonra siyasal yoldan amaçlarına ulaşamayan yenilik karşıtları, hedeflerine ulaşabilmek için Mustafa Kemal'e suikast planlamışlardır. OLAYIN ÖZET TABLOSU | DETAYLAR |
| Suikastın Planlandığı Yer | Mustafa Kemal'in yurt gezileri kapsamında ziyaret edeceği İzmir. |
Suikastın Temel Amacı | Mustafa Kemal’i ortadan kaldırarak Cumhuriyet rejimini ve yapılan inkılapları yıkmak. |
Suikastın Planı | Ziya Hurşit ve adamları, dar bir sokakta Mustafa Kemal'e ateş edecek, kargaşadan yararlanıp Giritli Şevki'nin motoruyla Sakız Adası'na kaçacaklardı. |
Planın Bozulma Nedeni | Mustafa Kemal’in İzmir’e gelişinin bir gün gecikmesi üzerine korkuya ve paniğe kapılan Giritli Şevki'nin durumu İzmir valisine ihbar etmesi. |
Yargılanma Süreci | Yakalanan suikastçılar ve planlayıcılar İstiklal Mahkemelerinde yargılanarak cezalandırılmıştır. |
HAP BİLGİLER (LGS'de Çıkar!)- Halkın Tepkisi: Suikast girişimi duyulunca tüm ülkede mitingler düzenlenmiş, halk durumu nefretle kınamış ve Mustafa Kemal'e destek mektupları yazmıştır.
- Halkın Tutumunun Anlamı: Türk milletinin bu tepkisi, Cumhuriyete ve yapılan inkılaplara sahip çıktığının, Mustafa Kemal'i bağrına bastığının en büyük kanıtıdır.
- Ortak Amaç: İzmir Suikastı girişimi, amaçları bakımından Şeyh Sait İsyanı ve Menemen Olayı ile aynı doğrultudadır; üç olay da Cumhuriyet rejimini ve inkılapları ortadan kaldırmayı hedeflemiştir.
UYARILAR VE DİKKAT KÖŞESİDİKKAT!
Suikastçılar, yeni rejimin varlığının sadece Mustafa Kemal'e bağlı olduğunu düşünmüşlerdir. Bu nedenle suikastın asıl hedefi Mustafa Kemal'in "şahsı" değil; çağdaşlaşma çabaları, Cumhuriyet rejimi ve inkılaplardır.UYARI!
Olayın faillerinin İstiklal Mahkemelerinde yargılanması, hukuk devleti anlayışına uygun hareket edildiğini ve devletin rejimini korumak için hukuki yollara başvurduğunu gösterir.🗣️ ATATÜRK'ÜN SÖZLERİ VE LGS YORUMLARI
LGS'de Atatürk'ün bu olay üzerine söylediği sözler verilerek eşleştirme veya yorum yapmanız istenir. Aşağıdaki tabloyu mutlaka ezberleyin:
ATATÜRK'ÜN SÖZÜ | LGS YORUMU / KİŞİLİK ÖZELLİĞİ |
| "Benim naçiz (değersiz) vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet (sonsuza dek) payidar kalacaktır (yaşayacaktır)." | Mustafa Kemal bu sözüyle Cumhuriyetin kendi şahsından daha önemli olduğunu vurgulamış, Türkiye Cumhuriyeti'nin kalıcılığına ve sürekliliğine olan inancını göstermiştir. Bu durum onun cumhuriyeti yaşatma konusundaki kararlılığını ve fedakârlığını kanıtlar. |
"Ben şahsen intikamdan hoşlanan bir adam değilim. İş mahkemeye aktarılmıştır. Bunun sonucunu beklemek lazımdır. Bu işe karışmaya hakkım yoktur." | Olayı kişiselleştirmediğini gösterir. Bu söz, adalete saygı duyduğunu, hukukun üstünlüğünü benimsediğini ve yargı bağımsızlığına verdiği önemi kanıtlar. |
"Onların son güçleriyle yapacakları davranışlar bizim inkılap ateşimizi söndüremez." | Mustafa Kemal'in yenilikleri devam ettirme konusundaki kararlılık özelliğini ve halkına duyduğu güveni gösterir. |
