ATATÜRK'ÜN ESERLERİ
Atatürk, gençlik yıllarından itibaren okumaya, araştırmaya ve yazmaya büyük bir merak duymuştur. Manastır Askerî İdadisinde arkadaşı Ömer Naci’nin etkisiyle şiir ve edebiyata ilgi duymaya başlamış, İstanbul Harp Akademisinde ise siyasi fikirlerini yaymak için el yazısıyla bir gazete çıkarmıştır.
HAP BİLGİ:
Atatürk kitap okurken önemli bulduğu, katıldığı yerlerin altını kırmızı kalemle; katılmadığı fikirleri ise mavi kalemle çizerdi. Kitap kenarlarına "D." (Dikkat), "müh." (mühim) gibi notlar alması onun okuduklarını sorguladığını ve eleştirel bir düşünce yapısına sahip olduğunu gösterir.
1. Atatürk'ün Eserlerinin Sınıflandırılması
LGS'de Atatürk'ün farklı alanlarda eser vermesi sıkça karşımıza çıkar.
Aşağıdaki tabloyu inceleyelim:
Alanı | Eserin Adı | İçeriği ve Özelliği |
| Siyasi / Tarihî | Nutuk | 1919-1927 yılları arasındaki gelişmeleri belgelere dayanarak anlatan en önemli yazılı eseridir. |
Matematik / Eğitim | Geometri | 1936-1937 yıllarında kendi eliyle yazdığı, geometri terimlerini Türkçeleştirdiği kitabıdır. |
Hukuk / Vatandaşlık | Vatandaş İçin Medeni Bilgiler | Gençlere yurttaşlık hak ve görevlerini öğretmek, onları bilinçlendirmek için yazılmıştır. |
Askerî | Zabit ve Kumandan ile Hasbihal | Nuri Conker'in kitabına eleştiri ve kendi fikirlerini ekleyerek yazdığı, iyi bir yöneticiliğin nasıl olması gerektiğini anlatan eserdir. |
Askerî | Cumalı Ordugâhı | Tatbikatlar sırasında tuttuğu gözlem notlarından oluşur. |
Askerî | Arıburnu Muharebeleri Raporu | Çanakkale Savaşı'nı gün gün, belgelere dayanarak anlattığı eseridir. |
Çeviri (Askerî) | Takımın / Bölüğün Muharebe Talimi | Alman Generali Litzmann’dan Almancadan dilimize çevirdiği askerî eğitim kitaplarıdır. |
DİKKAT - LGS TAKTİĞİ:
Atatürk’ün siyasi, askerî, eğitim, tarih ve matematik gibi birbirinden çok farklı alanlarda kitaplar yazmış olması, LGS sorularında doğrudan onun "Çok Yönlü" (Çok Cepheli) bir kişiliğe sahip olduğunun kanıtı olarak sorulur.
2. Sınavda En Çok Çıkan Eserler ve İpuçları
A. Nutuk (Söylev)
Atatürk’ün kaleme aldığı en önemli yazılı eseridir.
- Kapsadığı Dönem: 1919 (Samsun'a çıkış) ile 1927 yılları arasındaki Millî Mücadele ve inkılaplar dönemini kapsar.
- Okunması: 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde Cumhuriyet Halk Fırkasının 2. Kurultayı’nda toplam 36,5 saatte bizzat Atatürk tarafından okunmuştur.
- Güvenilirliği: Atatürk anlattığı olayları "Vesikalar" (Belgeler) adını verdiği bölümde toplam 300 adet belge ile desteklemiştir.
- LGS Çıkarımı: Olayların belgelere dayandırılması Nutuk'un "birinci elden, güvenilir ve nesnel (objektif) bir tarih kaynağı" olduğunu kanıtlar.
1936-1937 yıllarında kış aylarında Dolmabahçe Sarayı'nda yazmıştır. Yabancı terimlerin öğrencilerin öğrenimini zorlaştırdığını düşündüğü için bu kitabı rehber olarak kaleme almıştır. Açı, çap, yatay, dikey, dikdörtgen, üçgen, yamuk, çember gibi bugün kullandığımız pek çok terimi bizzat Atatürk türetmiştir.
UYARI:
Geometri kitabında Arapça/Farsça terimler (zâviye, kutur vs.) yerine Türkçe karşılıklar bulması, Atatürk'ün Türkçeyi koruduğunu ve millî kültüre (milliyetçilik) büyük önem verdiğini gösterir. Ayrıca bu eser onun pozitif bilimlere duyduğu ilginin de kanıtıdır.
C. Vatandaş İçin Medeni Bilgiler
Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği olan yeni nesli aydınlatmak, onlara çağdaş toplumun özelliklerini ve yurttaşlık görevlerini öğretmek amacıyla hazırlanmıştır.
HAP BİLGİ:
Bu eserin yazılış amacı ve okullarda okutulması, LGS'de Atatürk'ün daha çok "Eğitimcilik" yönünü ve milletini bilinçlendirme çabasını vurgular.
D. Askerî Eserleri
Taktik Tatbikat ve Seyahati, Cumalı Ordugâhı gibi eserlerinde bir komutanın sahip olması gereken nitelikleri (cesaret, olayları önceden sezme, otorite kurma vb.) anlatmıştır. Bu eserler onun askerlik mesleğine verdiği önemi ve tecrübelerini astlarına aktarma isteğini gösterir.
DİKKAT KÖŞESİ:
Sorularda çok sık yapılan bir hata vardır. Atatürk'ün en önemli yazılı eseri Nutuk'tur. Ancak kendisine "En büyük eseriniz nedir?" diye sorulduğunda şu cevabı vermiştir:
"Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti'dir."
Bu nedenle, Atatürk'ün Türk milletine bıraktığı en büyük eseri ve mirası Türkiye Cumhuriyeti'dir. O, kurduğu bu modern ve demokratik devlet ile milleti çağdaş uygarlıklar seviyesine çıkarmayı hedeflemiştir. Bizlere düşen görev, onun ilke ve inkılaplarına, kurduğu kurumlara sahip çıkarak bu eseri sonsuza dek yaşatmaktır
