Anadolu'nun İlk Yerleşim Yerleri Deneme SınavıSoru
Soru1 :
Göbeklitepe'de insanların sürekli bir yaşam sürmediği, başka yerlerde yaşayarak burayı belirli dönemlerde kısa süreli ziyaret ettikleri anlaşılmıştır. İnsanlar, tapınma eylemleri bitinceye kadar burada kalmış ve yaşadıkları yerlere dönmüşlerdir.
Bu bilgiye dayanarak Göbeklitepe ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
A) Tarımsal faaliyetlerin sistemli olarak başladığı ilk merkezdir.
B) Sadece çevre bölgelerle ticaret yapmak için bir pazar alanı olarak kurulmuştur.
C) İnsanlık tarihinde yerleşik hayata tam geçilmeden önce de inanç ve toplanma merkezleri var olmuştur.
D) Bölge halkı vahşi hayvanlardan korunmak için tapınakları birer kale gibi kullanmıştır.
Soru 2:
Çatalhöyük'te yaşayan insanlar evlerini kerpiçten, birbiriyle iç içe ve aralarında sokak olmayacak şekilde inşa etmişlerdir. İnsanlar çatılarda yürümüş ve evlerine de çatıdan açılan bir delikten tahta bir merdivenle girmişlerdir.
Çatalhöyük evlerinin aralarında sokak bırakılmadan, kapısız ve bitişik düzende inşa edilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Ailelerin birbiriyle sürekli iletişim hâlinde kalmak istemesi.
B) Yabani hayvanlara ve olası dış tehlikelere karşı ortak bir güvenlik duvarı oluşturmak.
C) Sert geçen kış mevsiminde evlerin daha kolay ısınmasını sağlamak.
D) Bölgede ev inşa edecek yeterli düzlük arazinin bulunmaması.
Soru 3:
Çayönü'nde yapılan arkeolojik kazılarda, insanların yetiştirdiği buğday ve mercimek kalıntılarının yanı sıra, ısıtılıp dövülerek işlenmiş bakırdan iğne ve boncuklar ile deniz kabukları bulunmuştur.
Bu buluntular Çayönü'nde yaşayan toplumun sosyal ve ekonomik yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?
A) Sadece tarımsal ve hayvansal üretime dayalı, dışa kapalı bir ekonomi kurulduğunu
B) Toplumda farklı el becerilerinin ve zanaat dallarının geliştiğini, üretimin çeşitlendiğini
C) Madeni paranın bulunmasıyla birlikte uzak Doğu ülkeleriyle ticaret yapıldığını
D) Göçebe bir yaşam tarzından henüz vazgeçilmediğini
Soru 4:
Hacılar yerleşiminde evler başlangıçta kapı ve pencerelerin bulunmadığı küçük ve tek katlı yapılarken; zamanla büyük, dörtgen planlı ve kapı girişleri olan evlere dönüşmüştür. MÖ 3000 yıllarında ise yerleşim yerinin etrafı devasa savunma duvarlarıyla çevrilmiştir.
Soru: Hacılar yerleşkesindeki bu mimari değişim dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Zamanla artan nüfus, tarımsal üretimin tamamen bırakılmasına neden olmuştur.
B) İnanç sistemlerindeki değişimler evlerin içyapısını baştan aşağı değiştirmiştir.
C) Toplumsal ihtiyaçlar ve güvenlik algısı zaman içinde değişmiş, bu durum mimariye yansımıştır.
D) Anadolu'daki tüm ilk yerleşim yerleri birbirleriyle aynı mimari özellikleri göstermiştir.
Soru 5:
Göbeklitepe'deki anıtsal yapılar MÖ 8000 civarında bilinemeyen bir sebeple terk edilmiştir. Ancak insanlar burayı terk ederken anıtların içini irili ufaklı taşlar, alet parçaları ve hayvan kemikleri ile dolu toprakla bilinçli ve çok hızlı bir şekilde tamamen doldurarak üzerini mühürlemişlerdir.
Göbeklitepe'nin kendi hâline yıkılmaya bırakılmayıp bilinçli bir şekilde tonlarca toprakla kapatılması, bu bölgeyle ilgili hangi çıkarımı güçlendirir?
A) Göbeklitepe'nin insanlar için manevi değerinin çok yüksek olduğunu ve yapıyı kasten koruma altına aldıklarını
B) Anıtların altından değerli madenler çıkarmak için yerin derinliklerine tüneller kazdıklarını
C) Bölgedeki tapınakları yerle bir ederek düşman kabilelere gözdağı vermek istediklerini
D) Tapınak alanını büyük bir tarla hâline getirip buğday ekmek için düzelttiklerini
Soru 6
Göbeklitepe'de yaklaşık 500 metre ilerideki taş ocağından tapınak alanına getirilen 10-14 ton ağırlığındaki kayalara "T" şekli verilmiş; üzerlerine aslan, boğa, tilki ve turna gibi hayvan figürleri kabartma olarak işlenmiştir.
Günümüzden binlerce yıl önce avcı-toplayıcı bir yaşam süren insanların bu yapıları inşa edebilmesi, onların hangi özelliklere sahip olduğunu göstermez?
A) Gelişmiş taş işçiliği ve heykeltıraşlık yeteneğine sahip olduklarını
B) Tarımda kullanmak üzere çeşitli metal aletler icat ettiklerini
C) Tonlarca ağırlıktaki taşları taşıyabilecek güçlü bir organizasyon becerisi kurduklarını
D) Çevrelerindeki yaban hayatını yakından gözlemleyip bunu sanatsal bir dille ifade ettiklerini
Soru 7:
İklimi ve yeryüzü şekilleriyle tarım, hayvancılık gibi ekonomik faaliyetlere elverişli olan Anadolu, tarih öncesi devirlerden itibaren insanların gelip yerleştikleri çok önemli bir coğrafya olmuştur.
Bu bilgiye dayanarak, geçmişte yaşayan insanların kendilerine yurt edinecekleri yeri seçerken öncelikle aşağıdakilerden hangisini dikkate aldıkları söylenebilir?
A) Doğa koşullarının yaşam sürdürmeye ve üretmeye uygun olmasını
B) Diğer eski uygarlıklara olan kültürel ve siyasi yakınlığını
C) Büyük krallıklar kurmaya yetecek kadar geniş düzlüklerin bulunmasını
D) Güvenliklerini artırmak için denize kıyısı olmayan, sarp dağlık alanları
Soru 8:
Duyarlı bir vatandaşın Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezine (CİMER) yaptığı başvuru sayesinde Mardin'deki Hayırlı Höyüğü "1. derece arkeolojik sit alanı" ilan edilerek koruma altına alınmış ve bölgede yapılaşma yasaklanmıştır.
Bu vatandaşın duyarlı davranışı ve devletin aldığı karar, öncelikle aşağıdaki amaçlardan hangisine hizmet etmektedir?
A) Mardin bölgesinin tarımsal kapasitesini maksimum düzeye çıkarmaya
B) Ülkemizin somut kültürel miraslarının korunmasına ve tarihsel bilginin geleceğe aktarılmasına
C) Bölgedeki nüfus yoğunluğunu azaltarak insanları büyük şehirlere göç etmeye zorlamaya
D) Diğer ülkelerden gelen yabancı turistlerin bölgeyi ziyaret etmesini tamamen engellemeye
Soru 9:
Çayönü'nde yaşayan insanlar, buğday ve mercimekleri kolayca hasat edebilmek için geyik boynuzlarından ve obsidiyen taşından orak yapmışlar; bu orakların saplarına ise bitkisel liflerden sargılar örmüşlerdir.
Bu durum, Çayönü'ndeki yaşam tarzı hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
A) Avcılık faaliyetlerinin tarımdan çok daha fazla önemsendiğini
B) İnsanların ihtiyaç duydukları aletleri üretmek için doğadaki farklı malzemeleri birleştirdiğini
C) Hasat işlemlerinin tamamen evcilleştirilmiş hayvanların gücüyle yapıldığını
D) Çayönü toplumunun, dünyadaki ilk ve tek tarım toplumu olduğunu
Soru 10:
Tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılan yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan yapay tepelere "höyük" denir. Höyüklerde yapılan arkeolojik kazılar sonucunda üst üste pek çok yerleşim katmanı bulunur.
Bir höyükte yapılan kazı çalışmasında toprağın en alt katmanından en üst katmanına doğru farklı dönemlere ait kalıntıların bulunması aşağıdakilerden hangisini doğrular?
A) Aynı coğrafi bölgenin tarih boyunca farklı dönemlerde yaşam alanı olarak tercih edildiğini
B) O bölgede sadece tek bir milletin binlerce yıl boyunca hüküm sürdüğünü
C) Alt katmanlardan çıkarılan eserlerin, üst katmanlardakilere göre daha teknolojik olduğunu
D) İnsanların höyükleri sadece savunma kalesi olarak inşa ettiğini
Soru 11:
Hacılar yerleşiminde yaşayan insanlar, çömlekçi atölyelerinde topraktan küre gövdeli çömlekler, testiler, kâseler ve küpler üretmişlerdir. Odaların içinde bulunan bu küplerin bazılarının içerisinde çok miktarda yanmış buğday ve arpa tohumu bulunmuştur.
Toprak kullanılarak üretilen bu eşyaların kullanım amacı dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
A) Sadece gösteriş amaçlı süs eşyası olarak evlerin dışına asılmışlardır.
B) Diğer köylerle yapılan savaşlarda mühimmat olarak kullanılmışlardır.
C) Tarımsal ürünleri uzun süre dış etkenlerden korumak ve depolamak amacıyla üretilmişlerdir.
D) Bulunan bütün çanak çömlekler sadece dini ibadetler için tapınaklara yerleştirilmiştir.
Soru 12:
İnsanlar tarım ve hayvancılık yaparak "üretici" konumuna geldiklerinde kendi ihtiyaçlarından daha fazla ürün (ürün fazlası) elde etmişlerdir. Bu fazla ürünler ise başka ihtiyaçların karşılanması fikrini doğurmuştur.
İnsanların kendi ihtiyaçlarından daha fazla ürün elde etmesi (ürün fazlası) toplum hayatında aşağıdaki gelişmelerden hangisine yol açmıştır?
A) Takas (değiş tokuş) usulüne dayanan ticari hayatın başlamasına
B) Toplumdaki herkesin meslekleri bırakıp sadece avcılığa yönelmesine
C) Şehirler arasında kalın savunma duvarları örülerek iletişimin kopmasına
D) İnsanların yerleşik hayattan tekrar göçebe hayata geçiş yapmasına
Soru 13:
Çatalhöyük evlerinin içindeki merkez odalarda, insanların yemek pişirdiği bir ocak ve yerden yüksek platformlar bulunurdu. Aile bireyleri öldüğünde, bedenleri genellikle uyumak ve dinlenmek için kullanılan bu yüksek platformların tam altına gömülürdü.
Ölülerin yaşanılan evlerin içindeki platformların altına gömülmesi, Çatalhöyük toplumuyla ilgili öncelikle hangi sosyo-kültürel düşünceyi akla getirmektedir?
A) Hastalıklardan korunmak için ileri düzey sağlık tedbirleri aldıklarını
B) Atalarıyla olan bağlarını koparmak istemediklerini ve onlarla aynı ortamda bulunmaya devam ettiklerini
C) Yerleşim yerinin dışında mezar kazacak aletlere sahip olmadıklarını
D) Ölülerini evcil hayvanlardan gizleyerek maddi kazanç elde ettiklerini
Soru1 :
Göbeklitepe'de insanların sürekli bir yaşam sürmediği, başka yerlerde yaşayarak burayı belirli dönemlerde kısa süreli ziyaret ettikleri anlaşılmıştır. İnsanlar, tapınma eylemleri bitinceye kadar burada kalmış ve yaşadıkları yerlere dönmüşlerdir.
Bu bilgiye dayanarak Göbeklitepe ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
A) Tarımsal faaliyetlerin sistemli olarak başladığı ilk merkezdir.
B) Sadece çevre bölgelerle ticaret yapmak için bir pazar alanı olarak kurulmuştur.
C) İnsanlık tarihinde yerleşik hayata tam geçilmeden önce de inanç ve toplanma merkezleri var olmuştur.
D) Bölge halkı vahşi hayvanlardan korunmak için tapınakları birer kale gibi kullanmıştır.
Soru 2:
Çatalhöyük'te yaşayan insanlar evlerini kerpiçten, birbiriyle iç içe ve aralarında sokak olmayacak şekilde inşa etmişlerdir. İnsanlar çatılarda yürümüş ve evlerine de çatıdan açılan bir delikten tahta bir merdivenle girmişlerdir.
Çatalhöyük evlerinin aralarında sokak bırakılmadan, kapısız ve bitişik düzende inşa edilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Ailelerin birbiriyle sürekli iletişim hâlinde kalmak istemesi.
B) Yabani hayvanlara ve olası dış tehlikelere karşı ortak bir güvenlik duvarı oluşturmak.
C) Sert geçen kış mevsiminde evlerin daha kolay ısınmasını sağlamak.
D) Bölgede ev inşa edecek yeterli düzlük arazinin bulunmaması.
Soru 3:
Çayönü'nde yapılan arkeolojik kazılarda, insanların yetiştirdiği buğday ve mercimek kalıntılarının yanı sıra, ısıtılıp dövülerek işlenmiş bakırdan iğne ve boncuklar ile deniz kabukları bulunmuştur.
Bu buluntular Çayönü'nde yaşayan toplumun sosyal ve ekonomik yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?
A) Sadece tarımsal ve hayvansal üretime dayalı, dışa kapalı bir ekonomi kurulduğunu
B) Toplumda farklı el becerilerinin ve zanaat dallarının geliştiğini, üretimin çeşitlendiğini
C) Madeni paranın bulunmasıyla birlikte uzak Doğu ülkeleriyle ticaret yapıldığını
D) Göçebe bir yaşam tarzından henüz vazgeçilmediğini
Soru 4:
Hacılar yerleşiminde evler başlangıçta kapı ve pencerelerin bulunmadığı küçük ve tek katlı yapılarken; zamanla büyük, dörtgen planlı ve kapı girişleri olan evlere dönüşmüştür. MÖ 3000 yıllarında ise yerleşim yerinin etrafı devasa savunma duvarlarıyla çevrilmiştir.
Soru: Hacılar yerleşkesindeki bu mimari değişim dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Zamanla artan nüfus, tarımsal üretimin tamamen bırakılmasına neden olmuştur.
B) İnanç sistemlerindeki değişimler evlerin içyapısını baştan aşağı değiştirmiştir.
C) Toplumsal ihtiyaçlar ve güvenlik algısı zaman içinde değişmiş, bu durum mimariye yansımıştır.
D) Anadolu'daki tüm ilk yerleşim yerleri birbirleriyle aynı mimari özellikleri göstermiştir.
Soru 5:
Göbeklitepe'deki anıtsal yapılar MÖ 8000 civarında bilinemeyen bir sebeple terk edilmiştir. Ancak insanlar burayı terk ederken anıtların içini irili ufaklı taşlar, alet parçaları ve hayvan kemikleri ile dolu toprakla bilinçli ve çok hızlı bir şekilde tamamen doldurarak üzerini mühürlemişlerdir.
Göbeklitepe'nin kendi hâline yıkılmaya bırakılmayıp bilinçli bir şekilde tonlarca toprakla kapatılması, bu bölgeyle ilgili hangi çıkarımı güçlendirir?
A) Göbeklitepe'nin insanlar için manevi değerinin çok yüksek olduğunu ve yapıyı kasten koruma altına aldıklarını
B) Anıtların altından değerli madenler çıkarmak için yerin derinliklerine tüneller kazdıklarını
C) Bölgedeki tapınakları yerle bir ederek düşman kabilelere gözdağı vermek istediklerini
D) Tapınak alanını büyük bir tarla hâline getirip buğday ekmek için düzelttiklerini
Soru 6
Göbeklitepe'de yaklaşık 500 metre ilerideki taş ocağından tapınak alanına getirilen 10-14 ton ağırlığındaki kayalara "T" şekli verilmiş; üzerlerine aslan, boğa, tilki ve turna gibi hayvan figürleri kabartma olarak işlenmiştir.
Günümüzden binlerce yıl önce avcı-toplayıcı bir yaşam süren insanların bu yapıları inşa edebilmesi, onların hangi özelliklere sahip olduğunu göstermez?
A) Gelişmiş taş işçiliği ve heykeltıraşlık yeteneğine sahip olduklarını
B) Tarımda kullanmak üzere çeşitli metal aletler icat ettiklerini
C) Tonlarca ağırlıktaki taşları taşıyabilecek güçlü bir organizasyon becerisi kurduklarını
D) Çevrelerindeki yaban hayatını yakından gözlemleyip bunu sanatsal bir dille ifade ettiklerini
Soru 7:
İklimi ve yeryüzü şekilleriyle tarım, hayvancılık gibi ekonomik faaliyetlere elverişli olan Anadolu, tarih öncesi devirlerden itibaren insanların gelip yerleştikleri çok önemli bir coğrafya olmuştur.
Bu bilgiye dayanarak, geçmişte yaşayan insanların kendilerine yurt edinecekleri yeri seçerken öncelikle aşağıdakilerden hangisini dikkate aldıkları söylenebilir?
A) Doğa koşullarının yaşam sürdürmeye ve üretmeye uygun olmasını
B) Diğer eski uygarlıklara olan kültürel ve siyasi yakınlığını
C) Büyük krallıklar kurmaya yetecek kadar geniş düzlüklerin bulunmasını
D) Güvenliklerini artırmak için denize kıyısı olmayan, sarp dağlık alanları
Soru 8:
Duyarlı bir vatandaşın Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezine (CİMER) yaptığı başvuru sayesinde Mardin'deki Hayırlı Höyüğü "1. derece arkeolojik sit alanı" ilan edilerek koruma altına alınmış ve bölgede yapılaşma yasaklanmıştır.
Bu vatandaşın duyarlı davranışı ve devletin aldığı karar, öncelikle aşağıdaki amaçlardan hangisine hizmet etmektedir?
A) Mardin bölgesinin tarımsal kapasitesini maksimum düzeye çıkarmaya
B) Ülkemizin somut kültürel miraslarının korunmasına ve tarihsel bilginin geleceğe aktarılmasına
C) Bölgedeki nüfus yoğunluğunu azaltarak insanları büyük şehirlere göç etmeye zorlamaya
D) Diğer ülkelerden gelen yabancı turistlerin bölgeyi ziyaret etmesini tamamen engellemeye
Soru 9:
Çayönü'nde yaşayan insanlar, buğday ve mercimekleri kolayca hasat edebilmek için geyik boynuzlarından ve obsidiyen taşından orak yapmışlar; bu orakların saplarına ise bitkisel liflerden sargılar örmüşlerdir.
Bu durum, Çayönü'ndeki yaşam tarzı hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
A) Avcılık faaliyetlerinin tarımdan çok daha fazla önemsendiğini
B) İnsanların ihtiyaç duydukları aletleri üretmek için doğadaki farklı malzemeleri birleştirdiğini
C) Hasat işlemlerinin tamamen evcilleştirilmiş hayvanların gücüyle yapıldığını
D) Çayönü toplumunun, dünyadaki ilk ve tek tarım toplumu olduğunu
Soru 10:
Tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılan yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesiyle oluşan yapay tepelere "höyük" denir. Höyüklerde yapılan arkeolojik kazılar sonucunda üst üste pek çok yerleşim katmanı bulunur.
Bir höyükte yapılan kazı çalışmasında toprağın en alt katmanından en üst katmanına doğru farklı dönemlere ait kalıntıların bulunması aşağıdakilerden hangisini doğrular?
A) Aynı coğrafi bölgenin tarih boyunca farklı dönemlerde yaşam alanı olarak tercih edildiğini
B) O bölgede sadece tek bir milletin binlerce yıl boyunca hüküm sürdüğünü
C) Alt katmanlardan çıkarılan eserlerin, üst katmanlardakilere göre daha teknolojik olduğunu
D) İnsanların höyükleri sadece savunma kalesi olarak inşa ettiğini
Soru 11:
Hacılar yerleşiminde yaşayan insanlar, çömlekçi atölyelerinde topraktan küre gövdeli çömlekler, testiler, kâseler ve küpler üretmişlerdir. Odaların içinde bulunan bu küplerin bazılarının içerisinde çok miktarda yanmış buğday ve arpa tohumu bulunmuştur.
Toprak kullanılarak üretilen bu eşyaların kullanım amacı dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
A) Sadece gösteriş amaçlı süs eşyası olarak evlerin dışına asılmışlardır.
B) Diğer köylerle yapılan savaşlarda mühimmat olarak kullanılmışlardır.
C) Tarımsal ürünleri uzun süre dış etkenlerden korumak ve depolamak amacıyla üretilmişlerdir.
D) Bulunan bütün çanak çömlekler sadece dini ibadetler için tapınaklara yerleştirilmiştir.
Soru 12:
İnsanlar tarım ve hayvancılık yaparak "üretici" konumuna geldiklerinde kendi ihtiyaçlarından daha fazla ürün (ürün fazlası) elde etmişlerdir. Bu fazla ürünler ise başka ihtiyaçların karşılanması fikrini doğurmuştur.
İnsanların kendi ihtiyaçlarından daha fazla ürün elde etmesi (ürün fazlası) toplum hayatında aşağıdaki gelişmelerden hangisine yol açmıştır?
A) Takas (değiş tokuş) usulüne dayanan ticari hayatın başlamasına
B) Toplumdaki herkesin meslekleri bırakıp sadece avcılığa yönelmesine
C) Şehirler arasında kalın savunma duvarları örülerek iletişimin kopmasına
D) İnsanların yerleşik hayattan tekrar göçebe hayata geçiş yapmasına
Soru 13:
Çatalhöyük evlerinin içindeki merkez odalarda, insanların yemek pişirdiği bir ocak ve yerden yüksek platformlar bulunurdu. Aile bireyleri öldüğünde, bedenleri genellikle uyumak ve dinlenmek için kullanılan bu yüksek platformların tam altına gömülürdü.
Ölülerin yaşanılan evlerin içindeki platformların altına gömülmesi, Çatalhöyük toplumuyla ilgili öncelikle hangi sosyo-kültürel düşünceyi akla getirmektedir?
A) Hastalıklardan korunmak için ileri düzey sağlık tedbirleri aldıklarını
B) Atalarıyla olan bağlarını koparmak istemediklerini ve onlarla aynı ortamda bulunmaya devam ettiklerini
C) Yerleşim yerinin dışında mezar kazacak aletlere sahip olmadıklarını
D) Ölülerini evcil hayvanlardan gizleyerek maddi kazanç elde ettiklerini
