Ara Tatil Çalışma Soruları
Soru 1:
İnsanlar, Cilalı Taş Devri'nde su kenarlarında tarım ürünlerini yetiştirmeye başlamalarıyla birlikte yerleşik yaşama geçmişlerdir. Günümüzde ise insanlar maden kaynakları, iş imkânı, sağlık hizmeti ve ulaşım kolaylığı olan yerleri tercih etmektedirler.
Bu metinden hareketle yerleşim yeri tercihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Yerleşim yeri seçiminde sadece doğal faktörler etkilidir.
B) Geçmişten günümüze yerleşim yeri seçimindeki öncelikler değişmiştir.
C) Modern çağda iklimin yerleşme üzerindeki etkisi tamamen kalkmıştır.
D) Tarım alanları günümüzde artık bir yerleşim kriteri değildir.
Soru 2:
Nüfus yoğunluğu, bir yerdeki kilometrekareye düşen insan sayısıdır. Toplam nüfusu çok, yüz ölçümü küçük olan yerlerde nüfus yoğunluğu fazla olur.
Buna göre İstanbul'un Türkiye'nin en yoğun nüfuslu ili olmasının temel sebebi nedir?
A) Yüz ölçümünün çok büyük olması
B) Sadece doğal güzelliklere sahip olması
C) Sanayi ve ticaretin gelişmişliğine bağlı yoğun nüfusun dar bir alanda toplanması
D) Tarımsal üretimin diğer illerden fazla olması
Soru 3:
Çatalhöyük'te evler birbirine bitişik yapılmış olup sokak yoktur. İnsanlar evlerine çatılardaki deliklerden merdivenle girmektedir.
Çatalhöyük'teki bu mimari yapı aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olabilir?
A) Estetik kaygıların ön planda olduğunun
B) Savunma ve güvenlik ihtiyacına yönelik ortak bir çözüm geliştirildiğinin
C) İnsanların birbirinden uzak yaşamak istediğinin
D) Bölgede ahşap malzemenin çok bol olduğunun
Soru 4:
Türkiye'nin iç kesimlerinde kuraklığın etkili olduğu ve kışların sert geçtiği karasal iklim alanlarında nüfus yoğunluğu azdır. Buna karşılık ılıman iklimin görüldüğü kıyı kuşağında nüfus fazladır.
Bu durum, nüfusun dağılışında hangi faktörün önemini vurgulamaktadır?
A) Yeryüzü şekilleri
B) Bitki örtüsü
C) İklim koşulları
D) Yer altı kaynakları
Soru 5:
Sanayi İnkılabı ile üretimde insan ve hayvan gücünün yerini makineler almıştır. Bu durum üretim miktarını artırırken, insanların kırsaldan sanayi şehirlerine göç etmesine neden olmuştur.
Metne göre Sanayi İnkılabı'nın sonuçları hakkında ne söylenebilir?
A) Sadece ekonomik alanda değişim yaratmıştır.
B) Sosyal yapıda ve yerleşim düzeninde köklü değişikliklere yol açmıştır.
C) Tarımsal üretimin tamamen durmasına neden olmuştur.
D) İnsan gücüne olan ihtiyacı daha da artırmıştır.
Soru 6:
Ülkemizde Antalya; denizi, güneşi ve tarihî güzellikleriyle turizm sayesinde gelişen şehirlerin başında gelir. Turizm sezonunda şehrin nüfusu iki katına çıkabilmektedir.
Bu bilgiye dayanarak turizmin nüfus üzerindeki etkisi hakkında hangi çıkarım yapılabilir?
A) Nüfusun dağılışında beşerî bir faktör olarak rol oynar.
B) Sadece doğal faktörlere bağlı bir nüfus artışı sağlar.
C) Şehirde kalıcı nüfusun azalmasına neden olur.
D) Sanayileşmeyi zorunlu hale getirir.
Soru 7:
Beyin göçü; ileri düzeydeki bilim insanları ve uzmanların daha iyi çalışma koşulları için kendi ülkelerinden ayrılıp başka ülkelere gitmesidir.
Beyin göçü veren bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) İş gücü sayısında artış yaşanır.
B) Teknolojik ve bilimsel gelişim hızı olumsuz etkilenebilir.
C) Nüfus yoğunluğu hızla artar.
D) Eğitim seviyesi yükselir.
Soru 8:
Hakkâri ve çevresi dağlık ve engebeli bir yapıya sahiptir. Bu bölgede ulaşım zor, ekonomik faaliyetler kısıtlıdır. Bu nedenle nüfus seyrektir.
Metinde nüfusun seyrek olması hangi faktöre bağlanmıştır?
A) Bitki örtüsü
B) Yeryüzü şekilleri
C) Su kaynakları
D) Madencilik
Soru 9:
Gevher Nesibe Darüşşifası, Selçuklular döneminde hem tıp eğitimi verilen hem de hastaların tedavi edildiği bir külliyedir.
Bu kurumun işleyişi hakkında hangisine ulaşılabilir?
A) Sağlık ve eğitim hizmetleri eş güdümlü yürütülmüştür.
B) Sadece saray eşrafına hizmet vermiştir.
C) Modern tıptan tamamen uzak yöntemler kullanılmıştır.
D) Anadolu'daki tek sağlık merkezidir.
Soru 10:
Türkiye'de 1940'larda kırsal nüfus kent nüfusundan fazlayken, 2020'lere gelindiğinde kent nüfusu kırsal nüfusu büyük oranda geçmiştir.
Bu değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tarımda makineleşme ve şehirlerdeki iş imkânlarının artması
B) Şehirlerdeki iklimin kırsaldan daha iyi olması
C) Kırsal alanlarda su kaynaklarının tükenmesi
D) Şehirlerde konut fiyatlarının çok düşük olması
Soru 11:
Mübadele, iki devlet arasında yapılan anlaşma gereği ülke nüfuslarının karşılıklı olarak yer değiştirilmesidir.
Mübadele göçü, göç türlerinden hangisine girmektedir?
A) Gönüllü dış göç
B) Zorunlu dış göç
C) Mevsimlik iç göç
D) Ekonomik iç göç
Soru 12:
Zonguldak'ta taş kömürü yataklarının bulunması, şehirde demir-çelik sanayisinin gelişmesini ve nüfusun artmasını sağlamıştır.
Bu durum, nüfus dağılışında hangi iki faktörün etkileşimini gösterir?
A) Su kaynakları - Tarım
B) Yeryüzü şekilleri – Hayvancılık
C) Turizm - İklim
D) Yer altı kaynakları - Sanayi
Soru 13:
Sanayi İnkılabı öncesinde üretim rüzgâr, su ve kas gücüne dayanıyordu. Bu yüzden atölyeler su kaynaklarına yakın yerlerde kurulurdu. Buhar gücünün keşfi ile fabrikalar her yere kurulabilir hale geldi.
Bu değişim üretimin hangi özelliğini etkilemiştir?
A) Üretimin yer seçimindeki coğrafi bağımlılığı azaltmıştır.
B) El işçiliğini daha değerli hale getirmiştir.
C) Üretim hızını yavaşlatmıştır.
D) Sadece tarımsal üretimi etkilemiştir.
Soru 14:
Bir bölgede nüfus artış hızının, o bölgenin kaynaklarından daha hızlı artması işsizlik ve çevre kirliliği gibi sorunlara yol açabilir.
Buna göre dengeli bir kalkınma için ne yapılmalıdır?
A) Göçler tamamen yasaklanmalıdır.
B) Nüfus artış hızı ile ekonomik kaynaklar dengeli planlanmalıdır.
C) Şehirlerdeki fabrika sayısı azaltılmalıdır.
D) Tüm nüfus kırsal alanlara geri gönderilmelidir.
Soru 15:
Türkiye nüfusunun %58'inden fazlası 15-64 yaş grubundadır. Bu grup "çalışma çağı nüfusu" olarak adlandırılır.
Bu veri Türkiye hakkında hangi yorumu yapmamızı sağlar?
A) Bağımlı nüfus oranının çok yüksek olduğunu
B) Genç ve dinamik bir iş gücü potansiyeline sahip olduğunu
C) Eğitim seviyesinin çok düşük olduğunu
D) Ortalama yaşam süresinin çok kısa olduğunu
Soru 16:
İç göçler sonucunda şehirlerde plansuz yapılaşma, yani "çarpık kentleşme" meydana gelir.
Çarpık kentleşmeyi önlemek için hangi önlem alınmalıdır?
A) Şehir merkezlerine yüksek binalar yapılmalıdır.
B) Düzenli şehir planlaması (imar planları) uygulanmalıdır.
C) Şehirlere girişler izne bağlanmalıdır.
D) Fabrikalar şehir dışına taşınmalıdır.
Soru 17:
Erozyon ve kuraklık gibi doğal nedenler, insanların tarım yapmasını zorlaştırarak göç etmelerine neden olur.
Bu göçlerin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Siyasi baskılar
B) Sosyal ihtiyaçlar
C) Doğal ve ekonomik zorunluluklar
D) Eğitim arayışı
Soru 18:
"İş olanakları, ticaret ve sanayi beşerî faktörlerdir."
Aşağıdaki şehirlerden hangisinin nüfusunun artmasında bu beşerî faktörlerin etkisi en azdır?
A) Kocaeli
B) Bursa
C) İzmir
D) Artvin
Soru 19:
Ülkemizde kadın ve erkek nüfusu birbirine yakındır. Ancak göç alan şehirlerde erkek nüfusu, göç veren yerlerde ise kadın nüfusu daha fazla olabilmektedir.
Bu durumun temel sebebi nedir?
A) Kadınların eğitim seviyesinin daha yüksek olması
B) İş bulmak amacıyla yapılan göçlere genellikle erkeklerin katılması
C) Şehirlerde kadınların çalışmasının yasak olması
D) Kırsal alanlarda sadece kadınların yaşaması
Soru 20:
"Nüfus yoğunluğu = Toplam Nüfus / Yüz Ölçümü"
Yüz ölçümleri aynı olan iki şehirden A şehrinin nüfusu B şehrinden fazlaysa hangisi kesinlikle doğrudur?
A) A şehrinin nüfus yoğunluğu daha fazladır.
B) B şehri daha çok göç almaktadır.
C) A şehrinde sanayi daha gelişmiştir.
D) B şehrinde tarım yapılmaktadır.
Soru 21:
İnsanlar mağaralardan çıkıp kerpiç evler yapmaya başladıklarında, toplumsal dayanışma ve iş bölümü de artmıştır.
Bu değişim aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı sayılabilir?
A) Siyasi savaşların
B) Dış göçlerin
C) Sanayi İnkılabı'nın
D) Yerleşik hayatın ve toplumsal düzenin
Soru 22:
Karadeniz Bölgesi'nin dik yamaçlarında evlerin birbirinden uzak olduğu "dağınık yerleşme" görülürken, İç Anadolu'da evlerin toplu olduğu "toplu yerleşme" görülür.
Yerleşme biçimlerindeki bu farkın temel nedeni nedir?
A) İnsanların karakter yapıları
B) Yer altı kaynaklarının dağılımı
C) Yeryüzü şekilleri ve su kaynaklarının durumu
D) Eğitim seviyesindeki farklılıklar
Soru 23:
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile bölgede tarım alanları sulanmaya başlanmış ve pamuk üretimi artmıştır. Bu durum bölge dışına olan göçü azaltmıştır.
GAP projesinin göç üzerindeki etkisi için ne söylenebilir?
A) Bölgenin iklimini tamamen değiştirmiştir.
B) Ekonomik imkânları artırarak yerinde istihdam sağlamıştır.
C) Şehirleşmeyi durdurmuştur.
D) Sadece dış göçü etkilemiştir.
Soru 24:
Sanayi İnkılabı ile birlikte çevre kirliliği ve işçi hakları gibi yeni toplumsal sorunlar ortaya çıkmıştır.
Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A) Teknolojik ilerlemenin her zaman sorunsuz olduğunun
B) Ekonomik değişimlerin sosyal ve çevresel etkilerinin de olduğunun
C) Sanayileşmenin sadece Avrupa ile sınırlı kaldığının
D) Makinelerin insanları mutlu ettiğinin
Soru 25:
Eğitim ve sağlık hizmetlerinin yetersizliği kırsaldan şehirlere göçün "itici" faktörlerindendir.
Aşağıdakilerden hangisi göçün "çekici" faktörlerinden biridir?
A) Kan davaları
B) Tarım alanlarının parçalanması
C) Şehirlerdeki kültürel ve sosyal olanakların fazlalığı
D) Deprem riski
Soru 26:
Türkiye'nin nüfus piramidi incelendiğinde, tabanın daralmaya başladığı görülmektedir.
Bu durum Türkiye nüfusu hakkında hangi çıkarımı yapmamızı sağlar?
A) Çocuk nüfus oranının ve doğum hızının azalmaya başladığını
B) Yaşlı nüfusun kalmadığını
C) Ülke nüfusunun hızla azaldığını
D) Çalışan nüfusun işsiz kaldığını
Soru 27:
Anadolu, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bunun en önemli nedenleri verimli toprakları, su kaynakları ve uygun iklimidir.
Metne göre Anadolu için hangi niteleme yapılabilir?
A) Yerleşme için elverişli bir coğrafyadır.
B) Sadece savaşların geçtiği bir yerdir.
C) Maden bakımından fakirdir.
D) Sanayi devriminin başladığı yerdir.
Soru 28:
"Kentsel nüfus oranı arttıkça, hizmet ve sanayi sektöründe çalışanların oranı da artar."
Buna göre gelişmiş bir ülkede aşağıdakilerden hangisinin oranı daha düşüktür?
A) Okuryazar oranı
B) Tarım sektöründe çalışanların oranı
C) Ortalama yaşam süresi
D) Şehirleşme oranı
Soru 29:
Sanayi İnkılabı'nın ilk olarak İngiltere'de dokuma alanında başlaması, hangi icatla hız kazanmıştır?
A) Buharlı gemi
B) Dokuma tezgahı
C) Matbaa
D) Telefon
Soru 30:
Nüfus sayımları bir ülkenin geleceğini planlaması için hayati önem taşır.
Aşağıdakilerden hangisi nüfus sayımıyla elde edilen verilerden biri değildir?
A) Nüfusun eğitim durumu
B) Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısı
C) Ülkenin toplam altın rezervi miktarı
D) Şehir ve köy nüfus oranları
